UZAKTAN ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ HAKKINDA BİLGİ NOTU

4857 Sayılı İş Kanunu’nun [“Kanun”] 14. Maddesine dayanılarak hazırlanan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği [“Yönetmelik”] 10 Mart 2021 tarihinde 31419 Sayılı Resmi Gazetede yayımlandı.

Covid-19 Pandemi süreci ile birlikte çeşitli şirketlerce haftanın birkaç günü yahut tam zamanlı olarak uygulanan evden çalışma usulü giderek yaygınlaştı ve belirli dönemler için zorunlu hale gelmiş oldu. Ancak son derece yaygınlaşan uzaktan çalışmaya ilişkin Kanun’daki düzenlemeler sınırlı durumdadır. Yönetmelik hükümleri incelenmeden önce Kanun’da uzaktan çalışmaya ilişkin düzenlemeler incelenecektir.

Uzaktan Çalışmaya İlişkin İş Kanunu’nda Yer Alan Düzenlemeler

Uzaktan çalışma, Kanun’un 14 maddesinin 4. Fıkrası uyarınca;  “işçinin, işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisidir.” İşbu düzenlemeye Yönetmelik’te de yer almıştır. Buna göre; evden çalışma yalnızca evde çalışmayı kapsamamaktadır.

Beşinci fıkrada işçi ile işveren arasında yapılacak sözleşmede; işin tanımı, yapılma şekli, işin süresi ve yeri, ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar, işveren tarafından sağlanan ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler, işverenin işçiyle iletişim kurması ile genel ve özel çalışma şartlarına ilişkin hükümlerin yer alacağı düzenlenmiştir.

İşçinin, uzaktan çalıştığı için herhangi bir ayrımcılığa tabi tutulamayacağı, işverence iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alma yükümlülüğünün devam ettiği maddenin devamında düzenlenmiştir.

Uzaktan Çalışmaya İlişkin Yönetmelikte Yer Alan Düzenlemeler

1. Uzaktan çalışmaya ilişkin iş sözleşmeleri yazılı yapılacaktır. Yapılan sözleşmede; Sözleşmede; işin tanımı, yapılma şekli, işin süresi ve yeri, ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar, işveren tarafından sağlanan iş araçları, ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler, işverenin işçiyle iletişim kurması ile genel ve özel çalışma şartlarına ilişkin hükümler yer alacaktır. (Yönetmelik m.5)
2. Uzaktan çalışırken gerekli araçlar işçi ile işveren arasındaki sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı sürece işveren tarafından temin edilecektir. Araçların kullanım esasları, bakım ve onarım koşulları açık ve anlaşılır şekilde işçiye bildirilmelidir. Sağlanan araçların; teslim anındaki bedellerinin de yazılı olduğu iş araçları listesi, iş sözleşmesi veya ekinde yer almıyorsa, yazılı şekilde işçiye teslim edilecek olup işçinin imzaladığı nüshası işçinin özlük dosyasında saklanmalıdır. (Yönetmelik m.7)
3. Kanun’daki sınırlara bağlı kalmak kaydıyla, işverenin yazılı talebi ve işçinin kabulü ile fazla çalışma yapılabilir. (Yönetmelik m.9)
4. İşveren, işçinin yaptığı iş ve işyerine dair verilerin korunması ve paylaşımına ilişkin kural ve düzenlemeler hakkında işçiyi bilgilendirir ve verilerin korunmasına ilişkin gerekli tedbirleri alır, işçinin belirlenen kurallara uyması gerekir. İşçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesinde; korunması gereken verinin tanım ve kapsamı belirlenir. (Yönetmelik m.11)
5. İşveren; iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almalı, işçiyi bilgilendirmeli, eğitim vermeli, sağlık gözetimi yapmalı, araçlara ilişkin iş güvenliği tedbirleri almalıdır. (Yönetmelik m.12)
6. İşyerinde çalışan işçi ile işveren arasında anlaşma sağlanarak uzaktan çalışmaya geçilebilir. İşçinin uzaktan çalışma talebinde bulunması durumunda; talep yazılı olarak yapılmalıdır. İşveren talebi değerlendirirken işin ve işçinin niteliğini uzaktan çalışmaya uygunluk bakımından değerlendirir. İşçinin talebine ilişkin değerlendirme sonucu, 30 gün içinde işçiye yazılı olarak bildirilmelidir. (Yönetmelik m.14)
7. İşçinin talebi kabul edilirse Yönetmelik 5. Maddesine uygun şekilde sözleşme yapılır. (Yönetmelik m.14)
8. Uzaktan çalışmaya geçen işçi, işyerinde çalışmaya dönmek için uzaktan çalışma talebine ilişkin usul izlenir. (Yönetmelik m.14)
9. Uzaktan çalışma, mevzuatta belirtilen zorlayıcı nedenlerle işyerinin tamamında veya bir bölümünde uygulanırsa uzaktan çalışmaya geçiş için işçinin talebi yahut onay aranmayacaktır. (Yönetmelik m.14)

Bilgilerinize sunulur.

Saygılarımızla