İLGİLİ MEVZUAT

6563 Sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun “Kanun”

1. Ticari iletişim,
2. Hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların sorumlulukları,
3. Elektronik iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmeler,
4. Elektronik ticarete ilişkin bilgi verme yükümlülüklerini ve uygulanacak yaptırımlar düzenlenmiş olup genel hatlarıyla elektronik ticarete ilişkin esas ve usuller düzenlenmiştir.

Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik “Yönetmelik”

6563 Sayılı Kanun’a dayanılarak 25.07.2015’te Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile elektronik iletişim araçlarıyla yapılan ticari iletişime dair bilgi verme yükümlülüklerine ve ticari elektronik iletilerde uyulması gereken hususlara ilişkin usul ve esasları düzenlenmiştir.

Yönetmelik’te 4 Ocak 2020 tarihinde yapılan değişiklikle; gerçek ve tüzel kişiler tarafından ticari elektronik ileti gönderilmesi süreci, kişisel verilerin korunması, şikayet ve ispat gibi konularda değişiklik yapılmış olup İleti Yönetim Sistemi’ne “İYS” kayıt zorunluluğu getirilerek sisteme ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. 

Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi Nedir?

Yönetmelik m.4/1-ö uyarınca İYS:

“Ticari elektronik ileti onayı alınmasına, reddetme hakkının kullanılmasına ve şikâyet süreçlerinin yönetilmesine imkân tanıyan sistem” olarak tanımlanmıştır.

Buna göre; Kanun tarafından gönderimi onaya tabi tutulan ticari elektronik iletilerle ilgili onaylar İYS üzerinden yapılabilmekte olup ayrıca onay verenlerin bu onayı reddetmesi yahut şikayet süreçlerini takip edebilmeleri için hizmet sağlayıcısına almış olduğu onayları İYS’ye yükleme zorunluluğu getirilmiştir.

Mevcut Veri Tabanının İYS’ye Yüklenmesi

28 Ağustos 2020 tarihinde Yönetmelik’te yapılan değişiklikle hizmet sağlayıcılarının İYS’ye onayları yüklemesi için verilen süre 01.12.2020 tarihine ertelenmiştir. Bakanlık, gerekli gördüğü hallerde süreyi 6 ay daha uzatabilecektir.

Verilen sürenin sonunda alıcılara;

Daha önceden vermiş oldukları onayların sisteme yüklendiği,

6.01.2021 tarihine kadar kontrol edilmeyen onayların geçerli sayılacağı,

Onayı reddetme imkanının İYS üzerinden kullanılabileceği bilgisini içeren bir ileti gönderilir.

İYS Üzerinden Onaya İlişkin Düzenlemeler

• Tacir veya esnaf olan alıcıların elektronik iletişim adreslerine gönderilen ticari elektronik iletiler için önceden onay alma zorunluluğu yoktur ancak onaylarını reddetmeleri halinde ticari elektronik ileti gönderilemez. (Yönetmelik m.6/3) İleti gönderilmeden önce tacir ve esnaf alıcıların elektronik iletişim adresleri hizmet sağlayıcı tarafından İYS’ye kaydedilir. Bu alıcıların İYS üzerinden ret hakkını kullanım durumu kontrol edilir. (Yönetmelik m.6/6)
• Onay; yazılı, elektronik iletişim aracı yahut İYS üzerinden alınabilir. İYS üzerinden alınan onaylarda olumlu irade beyanı ve elektronik iletişim adresi yer alır. (Yönetmelik m.7/1)
• Onayın elektronik ortam alınması halinde; onay alındığı bilgisi ve reddetme imkanı alıcıya 24 saat içerisinde iletilmesi gerekirken İYS üzerinden alınan onaylarda böyle bir zorunluluk yoktur. (Yönetmelik m.7/3)
• İYS üzerinden alınmayan onaylarda, onayın alındığına ilişkin ispat yükümlülüğü hizmet sağlayıcıya aittir. (Yönetmelik m.7/10)
• İYS üzerinden alınmayan onaylar, hizmet sağlayıcı tarafından üç iş günü içinde İYS’ye kaydedilir. (Yönetmelik m.7/11)
• İYS’ye kaydedilmeyen onaylar geçersiz kabul edilir. (Yönetmelik m.7/10)

Reddetme Hakkı ve Bildirim Yönetimi

Alıcı reddetme hakkını İYS üzerinden de kullanabilir. (Yönetmelik m.9/6)

Hizmet sağlayıcı, kendisine iletilen ret bildirimlerini üç iş günü içinde İYS’ye bildirir. (Yönetmelik m.9/7)

Aracı Hizmet Sağlayıcıları Bakımından Yükümlülükler

Günlük hayatta, özellikle pandemi sürecinde, artan şekilde online olarak alışveriş yaptığımız pek çok internet sitesi; aracı hizmet sağlayıcısı olduğundan ileti gönderimi konusunda birtakım yükümlülükler getirilmesi hizmet alanlar yönünden oldukça gerekli ve yararlıdır. Buna göre getirilen İYS bakımından yükümlülükler:

• İleti gönderimine ilişkin sistemini İYS ile uyumlaştırılması, (Yönetmelik m.11/5)
• İYS’ye kayıt olmayan hizmet sağlayıcılara ait ticari elektronik iletilerin gönderiminin başlatılmaması, (Yönetmelik m.11/6)
• Hizmet sağlayıcının talimatı doğrultusunda ileti gönderimini başlatmadan önce İYS üzerinden alıcıların onayını kontrol edilmesi ve İYS üzerinde onayı bulunmayan alıcılara ileti gönderiminin başlatılmaması, (Yönetmelik m.11/7)
• Alıcıların abonelik hattını kapatmaları halinde İYS’ye bu durumu bildirilmesi (Yönetmelik m.11/9)
• Hizmet sağlayıcının talimatı doğrultusunda ileti gönderiminin başlatılması halinde, şikâyet başvurularına konu iletilere ilişkin bilgi ve belge taleplerini İYS üzerinden on beş gün içinde yanıtlanması (Yönetmelik m.15/5) olarak sayılabilir.

Şikayet

Şikâyet başvuruları, elektronik ortamda e-Devlet kapısı, il müdürlüğü, Bakanlığın internet sitesi üzerinden yapılabileceği gibi İYS üzerinden de yapılabilecektir. (Yönetmelik m.14/1)

Yapılan başvuru, öncelikle İYS üzerinden ön incelemeye tabi tutulur. (Yönetmelik m.15/2)

SONUÇ

Günden güne önemi artan e-ticaretin hizmet alanlar bakımından güvenli hale getirilmesi için bu kuralların düzenlenmiş olması ve ihlallere ilişkin denetim mekanizması oldukça önem taşımaktadır. İYS ile; gerçek veya tüzel kişi fark etmeksizin tüm alıcılara, kendilerine gönderilen ticari elektronik iletiye ilişkin onay verip vermediklerini kontrol etme, verdikleri onayı istedikleri zaman iptal edebilme ve yükümlülüklere uymayan hizmet sağlayıcılarını şikayet etme imkanı getirilmiştir. Buna göre, hizmet sağlayıcıları tarafından 1 Aralık 2020 tarihine kadar İYS’ye yüklenilmeyen onaylar geçersiz kabul edilecektir.