SOSYAL MEDYA ETKİLEYİCİLERİ TARAFINDAN YAPILAN TİCARİ REKLAM VE HAKSIZ TİCARİ UYGULAMALAR HAKKINDA KILAVUZA İLİŞKİN BİLGİ NOTU

Reklam Kurulu’nun 04.05.2021 tarihli ve 309 sayılı toplantısında 2021/2 numaralı ilke kararı olarak kabul edilen ve 5.05.2021 tarihinde Ticaret Bakanlığı internet sitesinde yayımlanan Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam Ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz “Kılavuz” ile sosyal medyada çeşitli mal ve hizmetlerin tanıtımını yapan “etkileyecilerin” izlemesi gereken kuralların derlemesi yapılmıştır.

Kılavuz’un dayanağı; Tüketicinin Korunması Hakkından Kanun “TKHK”, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği ve 309 Sayılı Reklam Kurulu Kararı’dır.

Halk arasında “Influncer” olarak tanınan kişiler, kılavuzla “Sosyal Medya Etkileyicisi” olarak isimlendirilmiştir. Kılavuza göre (m.4/b) sosyal medya etkileyicisi;

• Sosyal medya hesabı üzerinden kendisine veya reklam verene ait bir mal veya hizmetin satışını ya da kiralanmasını sağlayan,
• Hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek veya ikna etmek amacıyla pazarlama iletişiminde bulunan kişidir.

Sosyal medya etkileyicileri paylaşımlarında nelere dikkat etmelidir?

• Örtülü reklam yapılması yasaktır, reklamlar açık ve anlaşılır şekilde ifade edilmelidir.
• Karşılığında reklam verenin; indirimli veya ücretsiz mal ile hizmet yahut maddi kazanç sağladığı paylaşımlarda kılavuzda belirlenen ifadeler yer almalıdır. Bu ifadeler sosyal medya mecralarına göre ayrı ayrı belirlenmiştir.

Video paylaşım yapılan mecralarda (Youtube & İnstagramTV vb.); video içinde sürekli olarak/ videonun başlığında/ açıklama kısmında/reklamın olacağı kısmın başında, “daha fazla oku” gibi bir alanı tıklamak zorunda bırakmadan aşağıdaki ifadelerden biri yer almalıdır:

1. “Bu video [reklam veren] reklamlarını içermektedir.”
2. “Bu video, [reklam veren] ile ücretli işbirliğini içermektedir.”
3. “[Reklam veren]’in destekleri ile.”

• “Bu ürünleri [reklam verenden] hediye olarak aldım.”

1. “Ürünleri bana gönderdiği için [reklam verene] teşekkürler.”

Fotoğraf ve mesaj paylaşımı yapılan mecralarda (instagram, facebook, twitter vb.) paylaşımın içinde/altında/açıklamalarda reklam verene ilişkin ad, marka, ticaret unvanı gibi tanıtıcı bilgilerden herhangi biriyle birlikte aşağıdaki ifadelerden biri yer almalıdır:

1. #Reklam
2. #Reklam/Tanıtım
3. #Sponsor

• #İşbirliği

1. #Ortaklık
2. “@[Reklam veren] ile işbirliği”
3. “@[Reklam veren] tarafından sağlandı.”
4. “@[Reklam veren] tarafından hediye olarak alındı.”

Podcast mecrasında yapılan reklamlarda yayının başında, ortasında ve sonunda, yazılı ve sözlü olarak aşağıda ifadelerden biri yer almalıdır:

1. “Bu podcast, [reklam veren] hakkında reklam içerir.”
2. “Bu podcast, [reklam veren] ile ücretli bir işbirliğinden oluşmaktadır.”
3. “[Reklam veren]’in destekleri ile.”

• “Ürünleri (podcastimde bahsettiğim) [reklam verenden] hediye olarak aldım.”

İçeriğin yalnızca kısa bir süre için görülebildiği mecralarda (snapchat ve instagram hikayeleri vb.) paylaşım süresince reklam verene ilişkin ad, marka, ticaret unvanı gibi tanıtıcı bilgilerden herhangi biri ile birlikte aşağıdaki ifadelerden biri yer almalıdır:

1. #Reklam
2. #Reklam/Tanıtım
3. #Sponsor

• #İşbirliği

1. #Ortaklık
2. “@[Reklam veren] ile işbirliği”
3. “@[Reklam veren] tarafından sağlandı.”
4. “@[Reklam veren] tarafından hediye olarak alındı.”

Dolayısıyla; tüketicinin, paylaşımın reklam olduğunu açıkça anlamalıdır. Yapılan paylaşımlarda reklam kelimesinin İngilizce karşılıklarına yer verilmesi yahut arka plan ile neredeyse aynı renkte ve küçük puntoyla yazılması, Kılavuz’dan da anlaşılacağı üzere, mevzuata aykırıdır.

Reklam Verenin Sorumlulukları Nelerdir?

• Sosyal medya etkileyicilerini bu Kılavuz hükümleri hakkında bilgilendirmek,
• Sosyal medya etkileyicilerinin, 6502 sayılı Kanun, Yönetmelik ve bu Kılavuz dâhil olmak üzere ilgili kanun ve yönetmeliklere uymasını istemek,
• Reklam veren tarafından sosyal medya etkileyicilerinin üçüncü şahısları kullanmasına izin verildiği durumlarda, sosyal medya etkileyicilerinin üçüncü şahısların da belirtilen yükümlülüklere uyması gerektiğine dikkat çekmek,
• Sosyal medya etkileyicilerinin yükümlülüklerini yerine getirmesi için çaba göstermek ve ihlallere karşı önlem almak

Reklam verenin yukarıda belirtilen yükümlülüklere uygun hareket ettiğini ispatlaması durumunda, sosyal medya etkileyicilerinin kurallara uymasını sağlamak adına kendisinden makul olarak beklenebilecek en iyi çabayı gösterdiği kabul edilir.

Kılavuz ile getirilen yükümlülüklere; reklam verenler, reklam ajansları ve sosyal medya etkileyicilerinin uyması gerekmektedir.